Komunikat sadowniczy z dnia 21 sierpnia 2017 roku

JABŁONIE I GRUSZE – CHOROBY PRZECHOWALNICZE

  • Od momentu pękania pąków, corocznie rozpoczynamy ochronę drzew owocowych przed patogenami i szkodnikami, które w mniejszym bądź większym stopniu mogą wpłynąć na utratę plonu handlowego. Towarowa produkcja owoców jest „uzależniona” od stosowania środków ochrony roślin, jednak ich racjonalne wykorzystanie, zgodnie z obowiązującymi progami zagrożenia, okresami karencji i prewencji, pozwala uzyskać bezpieczne i zdrowe owoce bez negatywnego wpływu na środowisko naturalne oraz życie człowieka. Często natura sama wytwarza substancję o wiele bardziej niebezpieczne dla zdrowia człowieka, np. mykotoksyny produkowane przez patogeniczne grzyby. Przykładem może być gatunek grzyba Penicillum expansum, sprawca mokrej zgnilizny jabłek i gruszek, wytwarzający niebezpieczna substancję o nazwie patulina. Dlatego, będąc u progu okresu przedzbiorczego, należy się zastanowić jakie było zagrożenie w ubiegłym sezonie chorobami przechowalniczymi na danej kwaterze/odmianie, w jaki sposób kontynuować ochronę chemiczną i jaki produkt wybrać aby wyprodukować owoce najwyższej jakości, bez objawów chorób grzybowych.
  • Zapobieganie występowaniu chorób przechowalniczych rozpoczynamy już w okresie kwitnienia, kiedy szereg patogenów pochodzenia grzybowego jest zdolnych do infekowania otwartych kwiatów. W zależności od przebiegu warunków pogodowych wykonujemy wtedy 1 bądź 2 zabiegi, w pełnie kwitnienia i/lub pod koniec opadania płatków kwiatowych. Do chorób mających swój początek w tej części sezonu możemy zaliczyć: szarą pleśń – sprawca grzyb Botrytis cinerea, zgnilizny komory nasiennej (odśrodkowe gnicie jabłek, pleśnienie gniazda nasiennego jabłek) – sprawca grzyby z rodzaju Fusarium spp. oraz Alternaria spp., zgnilizny wywołane przez Neonectria galligena. Ważne jest aby dobrze rozpocząć sezon ochrony przed chorobami przechowalniczymi właśnie w okresie kwitnienie, co pozwoli ograniczyć straty w późniejszym okresie przechowywania owoców.
  • Od momentu zakończenia opadu czerwcowego, a szczególnie na kilka tygodni przed osiągnięciem przez owoce dojrzałości zbiorczej, największym zagrożeniem dla nich są dwa gatunki grzybów: Neofabraea alba oraz Neofabraea malicorticis będące sprawcą gorzkiej zgnilizny jabłek i gruszek. Wg różnych źródeł, straty spowodowane wystąpieniem tej choroby, mogą wynieść (w skrajnych przypadkach) nawet do 60-80%.

    Do najbardziej podatnych odmian możemy zaliczyć: ‘Golden Delicious’, ‘Ligol’, ‘Gala’, ‘ Szampion’, ‘Topaz’, ‘Pinova’.

  • Gorzka zgnilizna należy do tzw. chorób utajonych. Proces zainfekowania owoców odbywa się w sadzie, gdzie w sprzyjających warunkach atmosferycznych (okres deszczowej pogody) zarodniki konidialne znajdujące się w ranach zgorzelowych w koronie drzew są rozsiewane na powierzchnie owoców, gdzie kiełkują, wnikając strzępką w naturalne otwory zwane przetchlinkami. W tym miejscu następuję zablokowanie dalszego procesu infekcyjnego, jego kontynuacja rozpocznie się w komorach chłodniczych w miarę dojrzewania owoców.
  • Oprócz gorzkiej zgnilizny jabłek i gruszek, do innych chorób przechowalniczych, których proces infekcyjny (poprzez przetchlinki) rozpoczyna się w sadzie możemy zaliczyć antraknozę jabłek i gruszek (sprawca – grzyby z rodzaju Glomerella spp.), szarą pleśń oraz zgnilizny wywołane przez sprawcę raka drzew owocowych – Neonectria galligena.
  • Nie widząc objawów chorobowych w sadzie nie jesteśmy w stanie stwierdzić czy oczekujące na zbiór owoce są porażone przez dany gatunek grzyba, dlatego dobierając odpowiedni preparat do ochrony musimy mieć na uwadze jego sposób działania - nie tylko zapobiegawczy ale również interwencyjny !
  • Do kolejnej grupy chorób przechowalniczych możemy zaliczyć: mokrą (siną) zgniliznę jabłek i gruszek (sprawca – Penicillum expansum), brunatną zgniliznę drzew ziarnkowych (sprawca – Monilinia fructigena) oraz miękką zgniliznę jabłek i gruszek (sprawca – grzyby z rodzaju Mucor spp. i Rhizopus spp.). Cechą szczególną sprawców tych chorób jest możliwość infekowania owoców jedynie przez miejsca uszkodzeń, zranień, powstałe w wyniku: nieprawidłowego zbioru, żerowania szkodników lub uszkodzeń spowodowanych gradem, deszczem (spękania skórki) itp.
  • Aby skutecznie zabezpieczyć owoce przed chorobami przechowalniczymi należy w okresie przedzbiorczym wykonać od 1 do 3 zabiegów produktami fungicydowymi, w zależności od warunków pogodowych oraz skali zagrożenia (źródła infekcji).
    Produktem skutecznie chroniącym jabłka i gruszki przed szeroką gamą chorób przechowalniczych, polecanym do stosowania zarówno w okresie kwitnienia jak i w okresie przedzbiorczym jest Luna Experience 400 SC, środek zawierający w swoim składzie fluopyram (substancje czynną z grupy SDHI) oraz tebukonazol. Preparat ten w dawce 0,75 L/ha skutecznie zabezpiecza owoce przed:
    1. Gorzką zgnilizną jabłek i gruszek
    2. Szarą pleśnią
    3. Brunatną zgnilizną drzew ziarnkowych
    4. Mokrą zgnilizną jabłek i gruszek
    5. Parchem przechowalniczym
    6. Dodatkowo ogranicza występowanie alternariozy oraz zgnilizn powodowanych przez Neonectria galligena

    Luna Experience 400 SC zastosowana na 4 lub 2 tygodnie przed zbiorem (14 dniowa karencja) pozwala uzyskać najlepsze rezultaty w ochronie przedzbiorczej jabłek i gruszek.
  • Dbając o odpowiednią strategię antyodpornościową warto stosować rotację produktów i tak do kolejnego zabiegu przedzbiorczego (jeżeli zajdzie taka potrzeba) można zastosować preparat z innej grupy chemicznej, np. strobiluryn (Zato 50 WG) w terminie 4 lub 2 tygodnie przed zbiorem (14 dni karencji). Produkt ten w dawce 0,2 kg/ha skutecznie ogranicza występowanie gorzkiej zgnilizny jabłek, cechując się nietypowym dla innych środków mechanizmem działania (mezostemicznie – przy pomocy dyfuzji gazowej rozprzestrzenia się miejscowo, wgłębnie – wiąże się z woskami kutykuli) stąd jest bardzo odporny na zmywanie.

    Luna Experience 400 SC i Zato 50 WG są polecane w systemie Integrowanej Produkcji.
  • Walka z chorobami przechowalniczymi to nie tylko stosowanie środków ochrony roślin, ale również integracja innych metod, w tym agrotechnicznych i fizycznych. Do najistotniejszych należą:
    - ograniczanie źródeł infekcji, w tym usuwanie ran zgorzelowych z korony drzew (czyszczenie i zabezpieczenia), usuwanie porażonych przez patogeny grzybowe owoców tzw. mumii (nie pozostawianie na drzewie lub pod nim),
    - odpowiedni zbiór, aby nie dopuścić do mechanicznych uszkodzeń owoców,
    - utrzymywanie higieny i czystości w komorach przechowalniczych, sortowniach, pakowniach, opakowaniach do zbioru i przechowywania owoców, usuwanie resztek gnijących owoców, niedopuszczenie do zabrudzenia ziemią skrzyniopalet podczas załadunku owoców w sadzie,
    - prawidłowy termin zbioru, wyznaczony na podstawie oceny Indeksu Skrobiowego, zawartości ekstraktów oraz jędrności owoców,
    - termoterapia, tzn. zanurzanie owoców w wodzie o temp. 48-49 stopni C na ok. 2 minuty, potem dokładne wysuszenie i umieszczenie w komorze przechowalniczej (źródło Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach)
    - przechowywanie owoców w optymalnych dla danej odmiany warunkach Do momentu rozpoczęcia zbiorów zaleca się stosowanie w formie dolistnych zabiegów preparatów wapniowych, pamiętając o nie wykonywaniu zabiegów w temperaturach powyżej 25 stopni C


Szymon Jabłoński, Bayer

Zdjęcia:
1-3 oraz 5-8 – Szymon Jabłoński 
4 – Bayer, materiały informacyjne

Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące na rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj zalecanych środków bezpieczeństwa.

grunt to bezpieczeństwo
Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące na rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj zlecanych środków bezpieczeństwa.